AMS dating sediment

Sediment ve Toprak Numunelerinin Radyokarbon Yaş Tayini

Tavsiye Edilen Numune Miktarı (daha az AMS gramajları için lütfen, bizimle iletişime geçiniz.)
1-10 gram sediment, siltli torf, gyttja
Tavsiye Edilen Numune Paketi
Ağzı kilitli plastik poşet (numunenin taşıma sırasında zarar görmesini engellemek için önce Aluminyum folyoya sarılmasını öneriyoruz)
Mümkün olan tüm koşullarda, numunelerinizi zarfa koyup göndermek yerine; numunelerin fiziksel bütünlüğünü taşıma işlemi sırasında bozmamak için küçük kutulara koyarak göndermenizi öneriyoruz.
Bu tür numuneleri göndermeden önce laboratuvarla görüşmenizi öneriyoruz.

Bilgilendirme – Ücretler, d13C ölçümü, kalite güvence raporları, mümkün olduğunda yapılan takvim kalibrasyonu ve sonuçlara, analiz sürecine ve bekleyen numunenin durumuna 7/24 online erişimi içermektedir.

Ön İşlem – Sedimenler, birden fazla karbon içeriğine sahip olan karmaşık yapılardır. Numunenize en uygun ön işlemin belirlenebilmesi için yapılan araştırmanın amacı ve beklenen yaş hakkında laboratuvara bilgi verilmelidir. Ön işlemlerden sonra nasıl bir yol izleneceğine dair seçenekleri görüşmek için laboratuvarla iletişime geçebilirsiniz.

Islak Numuneler – Numunelerinizi kurulamanıza gerek yoktur. Ancak, ıslak numune gönderirken numunenin ağırlığının içindeki suyu hesaba katarak daha fazla eklemenizi tavsiye ederiz. Eğer, numunenizi kurutmak istiyorsanız, lütfen 90°C ile 100°C arasında 4-24 saat arası bekletin.

Islak ya da donmuş numunelerin gönderimi laboratuvar için sorun teşkil etmemektedir. Numunedeki belirgin suyun alınmış olmasını tavsiye ediyoruz. Ardından, numunenin plastiğe sarılmasını ve havayla olan temasının kesilmesini ve ardından ise ağzı kilitli bir poşete konmasını tavsiye ediyoruz.

Makrofosiller – Toprağın karmaşık jeokimyası nedeniyle, bazı durumlarda ayrıştırılmış makrofosillerin yaş tayininde kullanılması daha iyi sonuçlar verebilir. Makrofosillerin bulunmadığı durumlarda, toprak kısım, hümik ya da hümin kısım analiz edilebilir.

Makrofosillerin Tanımlanması – Beta Analytic tanımlama işlemini şu anda yapmamaktadır.

Sediment türündeki örneklerin 3 yolla yaş tayini mümkündür.

Organik içeriğin yaş tayini – 180 mikron boyutuna kadar ölçekten geçirilmiş ve elenmiş organik kalıntının yaş tayininde kullanılması. İçerikte bulunan tüm karbonat elenmiş, hişçbir makrofosilin bulunmadığı yoldur.

Alkali çözeltide çözünebilen içeriğin yaş tayini – 180 mikron boyutuna kadar tüm kökler ve makrofosiller elenir. Asitle yıkama yapılarak karbonatlarda elenir. Geriye kalan içeriğin saf hümik asit olması için bu sefer alkali ile yıkama işlemi yapılır ve AMS ile devam edilir.

Alkali çözeltide çözünebilen içeriğin yaş tayini – 180 mikron boyutuna kadar tüm kökler ve makrofosiller elenir. Asitle yıkama yapılarak karbonatlarda elenir. Geriye kalan içeriğin saf hümin asit olması için bu sefer alkali ile yıkama işlemi yapılır ve AMS ile devam edilir.

Sediment örnekleri için laboratuvar, ilk önce yüzdürme tekniğiyle eleme yapar. Ardından, kademeli olarak 225, 180 ve 125 mikronluk elemelerle tüm makrofosil içerik çıkartılır. Bu içerik genel olarak, charcoal, odun, bitki kalıntısı, kemik ve tohumlardan oluşabilir.

Not: Laboratuvar, sediment içinde bulunan makrofosil türünü özel olarak size bildirmez. Makrofosillerin türlerinin belirlenmesi işlemini sadece paleobotanikçiler, forensik arkeolojistler ya da paleontologlar yapabilirler.

Kontaminasyon riskini en aza indirmek için genel olarak makrofosillerle çalışmak daha uygundur. Makrofosillerin çoğunluğu ön işlemlere uygundur. Örneğin, asitlerle karbonatlar, alkali ile hümik asit ayrıştırılabilir. Hümik asit bitkilerin çürümesiyle oluşur. Sedimentlerin kendisi ya da yağmur gibi etkenler bu hümik asitlerin aşağıya doğru hareket etmesine neden olabilir. Bu da beklenenden farklı bir yaş alınmasına neden olabilir.

Organik olarak zengin olan sedimentlerde ya da nemli olan sedimentlerde daha çok görülen durum, yaşın daha genç çıkmasıdır. Bunun nedeni, hümik asitin alt kısma doğru geçmesidir. Hümik asit, yağmurun az yağdığı ya da kurumuş bölgelerde öenmli bir problem oluşturmamaktadır. Bu gibi yerlerde sediment ile bitki ayrı ayrı analizden geçirildiğinde yaşların birbirlerine çok yakın oldukları görülmektedir.

Sedimentlerin, makrofosil içerikten daha yaşlı sonuç verdiği durumlarda genelde iki tür neden vardır.

(1) Erozyon ya da yavaş toprak dolması nedeniyle, bitki alt tabakadaki kısımdan büyür.

(2) Sediment oluşum sırasında, karbonun bir kısmını ya da tamamını sel, toprak kayması, ya da başka bir fiziksel etki nedeniyle daha yaşlı bir kaynaktan almış olabilir.

Genel olarak, bitkilerden yapılan yaş tayinlerinin daha kesin sonuçlar verdiği bilinmektedir. Bitkinin oluşumu sedimentin oluşumu ve karbon biriktirmesinden çok daha hızlı olduğu için vereceği yaş da daha tutarlı olmaktadır.

Sediment içeriğindeki CaCO3’ın nereden geldiğinin tam olarak yorumu yapılamıyorsa, yaş tayininde kullanılması problemler yaratabilir. Sediment içindeki CaCO3 doğal yollarla oluşmuş olacağı gibi jeolojik haraketler nedeniyle de sedimentin içine karışmış olabilir.

Sediment jeokimyası çok karmaşık olduğundan çok yakın aralıklarla alınmış numunelerde bile çok farklı olabilir.

Eğer, numunenin içerisinde yaş tayini için elverişli makrofosil mevcutsa, laboratuvar bu içeriğin kullanılması için sizden izin isteyecek ve öneride bulunacaktır. Bazı durumlarda, hem makrofosil hem de sediment içeriğin yaş tayininin yapılması daha güvenilir bir yaş alınmasını sağlayabilir. Özellikle de geniş bir sondajda çalışılıyorsa bu gerekli olabilir.

Lokal toprak jeokimyasına bağlı olarak, içeriğindeki hümik asitten ayrıştırılmak için alkali ile temizlenen sedimentlerde bazı problemlerle karşılaşılabilir. Örneğin, alkalinin içinde çözünebilen karbonlu bir yapı yok olabilir. Bu tür karbonlu yapıların kaynağı fulvik asit olabilir.

Bunun yolaçacağı en büyük sorun ise, daha yaşlı olabilecek bu yapının ortadan kalkıp daha genç karbonun madde içinde kalabilme ihtimalidir bunun tam tersi de yine mümkündür. Genellikle de tersi durum görülmektedir.

Beta Analytic’in Tavsiyesi:

Gönderilen numuneden özellikle alkali banyosu talebi varsa, bu da aynı zamanda mevcut olabilecek hümin, hümik içeriklerin ve sedimentin kendisinin yaşının ayrı ayrı öğrenilebilmesinin ihtimalini ortaya çıkarır. Bu durumda, 3 farklı yaş alınabilir ve araştırmacı en uygun yaşı kullanabilir. Ancak, bunun numune gönderimi sırasında laboratuvara bildirilmesi gerekmektedir. Eğer, bütçeniz 3 ayrı yaş tayinine elverişli ise, laboratuvar sedimentler için farklı içeriklerden yaş tayinleri alınmasını ve bunların karşılaştırılmasını tavsiye etmektedir.

Sediment/Toprak Numunelerinin Geri İadesi – Yabancı ülkelerden, ABD’ye giriş yapan ya da bir eyaletten diğer eyalete giriş yapan tüm toprak numuneleri, Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı- Hayvan ve Bitki Sağlığı Kontrol Birimi’nin hazırladığı yönetmeliklere uygun olarak kontrol altında tutulur. Bu yönetmelikler uyarınca, özellikle ülkeye dışarıdan gelen tüm toprak numuneler, ya ısı ya da kimyasal altında imha edilir. Bu yüzden, gönderilen toprak numuneleri imha edilir ve geri gönderilemez.

Laboratuvara sadece analizde kullanılması gerektiği kadar sediman göndermenizi öneriyoruz. Hiçbir koşulda göndereceğiniz miktar, 200 gramı aşmamalı ancak; numune göndermeden önce yine de ne kadar göndermeniz gerektiğini bize sorabilirsiniz. Karbon içeriğine göre, AMS için gönderilen sediman örnekleri’nin 2 ile 4 gram arasında ya da daha az olması yeterlidir.

İlgili Konular

Kömürleşmiş Numune

Deniz Rezervi Etkisi

Kabuklar

Prevent Contamination of Core Samples