Beta Analytic Radyokarbon Yaş Tayini Laboratuvarı

  • Beta Analyic’in şirket yöneticileri ve laboratuvar müdürlerinin radyokarbon yaş tayini hakkında büyük bir bilgi birikimi ve tecrübesi mevcuttur.
  • Radyokarbon labotaruvarı seçimi yaparken, elinizdeki numunenin miktarı da önemli bir etken olabilmektedir.

1979 yılında kurulduğundan beri radyokarbon yaş tayini analizinde dünya lideridir. Her bir analize aynı hassasiyet ve öz veriyle başlanılıp yine aynı şekilde bitirilmektedir. Beta Analytic laboratuvarının, fiyatları daha uygun olan üniversite laboratuvarlarına karşılık en büyük avantajı en fazla 14 iş gününde sonuç verebilmesidir.

Laboratuvarın, ana iş kolu olarak jeolojik, hidrolojik ve arkeolojik malzemelerin yaş tayini bulunmaktadır. Diğer bir iş kolu olarak da, biyo temelli ürünler, biyo yakıtlar ve yanma işlemi ürünlerinin ASTM D6866, EN 15440, CEN/TS 16137 ve CEN 15747 standartlarına göre testlerinin yapılmasıdır. Laboratuvarımızın müşterilerinin büyük çoğunluğu, üniversiteler, devlete bağlı araştırma kurumları ve çevre analizleri yapan özel kurumlardır.

Beta Analytic Yönetim ve Laboratuvar Müdürleri

Beta Radiocarbon Lab

Beta Analytic, Murry Tamers, Ph.D. (Yale University), D.Sc. (Universite de Paris Sorbonne) ve Jerry Stipp, Ph.D. (Australian National University) tarafından 1979 yılında kurulmuştur. 1959 yılından beri hem Dr. Tamers hem de Dr. Stipp radyokarbon yaş tayini çalışmalarının teknolojik olarak geliştirilmesinde çalışıp, radyokarbon yaş tayini, jeokronoloji ve hidroloji konularıyla ilgili de 100’den fazla makale yayınlamışlardır.

Darden Hood, Beta Analytic’e jeokronolojist olarak 1980 yılında katılmıştır ve şu anda şirketin başkanı olarak görevine devam etmektedir. Murry Tamers ise yönetim kurulu başkanı olarak görevini sürdürmektedir. Ronald Hatfield ve Chris Patrick de laboratuvarın direktörleri olarak 1980’li yıllardan beri laboratuvarları yönetmekteler.

AMS Radyokarbon Yaş Tayini

AMS ekipmanları sadece radyokarbon yaş tayini için tasarlanmış çok teknolojik cihazlardır. Beta Analytic çeşitli sayıda AMS’ye sahip olup bu cihazların her biri bir günde 30 kadar numuneyi işleyebilmektedir. Her bir ekipman, iki adet SNICS (Source of Negative Ions by Cesium Sputtering) iyon kaynağına sahiptir. AMS ile kaynaklı gecikmeler genellikle SNICS’ten gelmektedir. O yüzden bu parça gibi diğer tüm önemli kritik parçaların yedekleri sürekli olarak bekletilmektedir. Eş zamanlı Karbon-13 ve Karbon-12 ölçümleri izotopik ayrışma oranlarının belirlenmesi için kullanılmaktadır. Bu sayede, izotop oranları da aynı hassasiyetle yaşa eş zamanlı olarak yapılmaktadır. Karbon izotop oranları bu şekilde analiz edilirken aynı zamanda izotop oranı kütle spektroskopisinde de doğrulama amaçlı bir ölçüm daha yapılmaktadır. Beta Analytic’te bu cihazlardan (Thermo-Finnegan Delta Plus Isotope Ratio Mass Spectrometer) da iki adet bulunmaktadır ve günlük her biri en az 70 adet numuneyi işleyebilmektedir.

Her bir cihazın günlük takip ettiği bir kalite kontrol ve bakım takvimi mevcuttur. Buna göre, katot akımları, ayrıştırıcı akımı, sezyum oranları gibi parametreler ve daha birçok farklı parametre kontrol edilmektedir. Bu oranlarda ve diğer parametrelerden gelen ölçümler tüm cihazlarda aynı olmalıdır. Her gün müşteri numunesi alınmadan önce, en az 4 numune işlemesi test amaçlı her bir cihazda yapılmakta ve benzer oldukları teyit edilmektedir.

Stabil Karbon İzotoplarının Ölçümü

Karbon-13/ Karbon-12 oranının ölçümü Karbon-14 yaşının izotopik orandan gelen bilgiyle modern standartın karşılaştırılmasını ve bulunmuş olan yaşın düzeltimesini sağlar. Bu düzeltme ekleme ya da çıkartma şeklinde olabilir. Yaş ölçümü henüz yapılmadıysa bile yaşın tahmininde yine izotop oranları kullanılabilir.

Bazı bilinen numuneler için, bu yaş tahmini, hesaplanacak olan değere çok yakın olabilir. Ancak, özellikle bilinmeyen numuneler için mesela içlerinde C3 (sert tahtalı ağaçlar) ve C4 (mısır koçanı) ya da CAMS (avize ağacı) gibi birden fazla farklı malzeme bulunduranlar, bu fark 250 yıl kadar olabilir. Ayrıca, kemik numuneler içinde stabil karbon izotoplarının ölçümü önemlidir. Kemikten çıkan proteinin saflığını belirlemede kullanılabilir.