Karbon 14 Yaş Tayini Sonuçlarının Kalibrasyonu

Radyokarbon yaş tayini sonuçlarının kalibrasyonu, Geleneksel Radyokarbon Yaşının takvim yılına çevrilmesi işlemidir. Bu çevrim sırasında, BP olarak bulunan yaş, δ13C değerinin de kullanılmasıyla düzeltilmiş olur. Uygulanan bu düzeltmenin nedeni, normal şartlarda oluşan güneş kaynaklı manyetik alandaki değişimler ve galaktik kozmik radyasyon değişimleri ile normalde olmaması gerekmekte olan dünyada kısa süre içinde çok miktarda fosil yakıtların yanması ve nükleer denemeleri. arasındaki farktır. Bu ikisi arasındaki fark, muhtemelen uzun vadede jeomanyetik farklılıklara neden açacaktır.

INTCAL veritabanı ile Kalibrasyon

Düzeltmelerde kullanılan parametreler, yaşları bilinen meşe, sekoya ve köknar ağaç halkaları ndan (12,000 BP’e kadar) elde edilmiş, yüzlerce numunenin çok hassas radyokarbon yaş tayini sonucu elde edilmiştir. Bu yaştan daha eski olan dönem için de, (45,000 BP’e kadar), korelasyonlar farklı kaynaklardan elde edilmiş olan kanıtlar kullanılarak yapılmıştır. Bu bilgiler, uluslararası anlamda kabul edilmiş ve belirli aralıklarla güncellenen veri tabanlarında toplanmıştır. Güncel veri tabanları: INTCAL13 (Kuzey yarıküre), SHCAL13 (Güney yarıküre) ve MARINE13 (denize ait numuneler)’tür.

Yüksek Olasılıklı Yoğunluk Aralığı Yöntemi

Son zamanlarda, bir çok araştırmacı Geleneksel Radyokarbon Yaşını kalibre eden ve ardından, yaşın hangi kalibrasyon aralığında olduğunu 95.4 ve 68.2’lik güven aralıklarıyla veren bir matematik yöntemi kullanmaya başladı. Bu farklı olasılıklar, aşağıdaki tabloda gri ile verilen alanlarla gösterilmekte olup her bir aralığın yüzde olarak istatistiksel olasılığı da tablo kısmında verilmektedir. Bu yönteme, İngilizce’de high-probability density (HPD) aralığı denilmektedir.

Beta Analytic Yüksek Olasılıklı Yoğunluk (HPD) Kalibrasyonu

 

Radyokarbon yaş sonuçlarının anlamlandırılmasında kullanılan bu yeni yöntem ölçülen tek bir yaş için geçerlidir. Eğer birden fazla analiz yapıldıysa, olasılık oranları benzer olan farklı yaşları içeren aralıklar belirlenir. Bu farklılıklara ragmen, bu yöntem hakemli dergilerde yayınlanan bir çok çalışmada kabul edilmiştir. Radyokarbon yaş tayini sonrasında, birçok araştırmacının bu yöntemin kullanıldığı sonuç tablosu istemesi sonucu, Beta Analytic’te HPD yöntemini kullanan kalibrasyon sonuç grafiğini sonuçlarla beraber iletmeye başlamıştır.

Kesişme Yöntemi

Beta Analytic, HPD yönteminin kullanılmasından önce ”kesişme yöntemi’’ olarak bilinen ve radyokarbon yaşlarının hata limitleriyle, kalibrasyon veritabanından üretilen takvim yaş aralığının çizgi üzerinde kesiştiği noktaların arasını kabul eden yöntemi kullanmaktaydı. Bu yöntem, birden fazla kalibrasyon aralığı raporlandığında tüm aralıkların istatistiksel olarak oranını aynı kabul etmekteydi.

Beta Analytic Kesişme Yöntemi Kalibrasyonu

 

Beta Analytic,1995’ten 2017 başlarına kadar bu yöntemi kullanmıştır.

Denizden Alınan Numunelerin Kalibrasyonu

Deniz (marine) ortamından elde edilmiş olan ve karbonat içeren numunelerde küresel ve yerel coğrafi rezerv etkileri düzeltmeleri yapılmaktadır. (Radiocarbon, Volume 35, Number 1, 1993’te verildiği üzere). Rezerv düzeltmeleri tatlı su karbonatları için (”sert su etkisi” olarak da bilinir) genellikle hesaplanamaz ve o yüzden takvim kalibrasyonlarında kullanılmamaktadır.

Uyarılar

Odun ve odun kömürü (charcoal) için “yaşlı ağaç etkisi” ve genç malzemenin numune içine karışmış olma ihtimali göz ardı edilmemelidir. Karbonatlar için, rezerv düzeltmesi teorik olup yerel değişimler çok farklı olabileceğinden gerçeği yansıtmayabilir. Program tarafından oluşturulan yaş aralıkları sadece yaklaşık ve tahmini değerler olarak kabul edilmelidir. Karbon 14 yaşı için verilen hata oranı (+/- X BP) kalibrasyonlara uygulanmakta olup sadece hatayı belirlemek için kullanılır. Belirsiz hatalar ise örneğin yerel rezerv etkisi, kontaminasyon, ağaç halkasının yanlış konumlanması olabilir ve bunlar yaş hakkında yorum yapılırken mutlaka göz ardı edilmemelidir.